Commercieel

De afgelopen tijd is op de Nederlandse publieke zender NPO 2 de televisieserie te zien “Leven in de brouwerij”. Een hele leuke serie vind ik. Vooral ook omdat ik zo veel bekende gezichten voorbij zie komen. Gezichten die ik ken via mijn hobby. Mensen die ik ontmoet heb tijdens bijeenkomsten voor hobbybrouwers, tijdens forumbijeenkomsten, wedstijden of bierfestivals. Het zijn hobbybrouwers die de stoute schoenen hebben aangetrokken en hun bier commercieel op de markt hebben gezet. En laten we wel wezen wat is er mooier dan jouw bier in de schappen te zien staan bij diverse slijterijen of bij een gerenommeerd biercafé?

Deze droom wordt de laatste jaren steeds vaker werkelijkheid. In een rap tempo zijn er de afgelopen jaren heel wat brouwerijen bijgekomen. Zowel brouwerijen die beschikken over eigen ketels als brouwerijen die ketels huren. Je hoeft geen diploma’s te hebben om een brouwerij te beginnen. In feite kan iedere hobbybrouwer zijn eigen brouwerij beginnen. Wel moet je beschikken over de benodigde toestemmingen van de overheid. Het belangrijkste is dat je moet beschikken over een zogenaamde accijnsgoederenplaats (AGP). Als hobbybrouwer staan we er niet altijd bij stil maar accijns op bier is een belangrijke inkomstenbron voor de overheid. Een AGP is een fysiek aangewezen plek of gebouw die van de openbare weg zelfstandig bereikbaar moet zijn. Om een vergunning voor een AGP te krijgen moet je aan strenge administratieve en organisatorische eisen voldoen. Ook moet je een bankgarantie hebben, zodat het betalen van de accijns aan de douane zeker gesteld is. Naast een AGP heb je ook een toestemming nodig voor het produceren van alcohol, In ons geval dus het brouwen van bier. Daarnaast heb je te maken met de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA). Het bier dat je brouwt mag immers geen schadelijke stoffen bevatten. De alcohol in je bier wordt overigens niet als zodanig gezien. Je dient te beschikken over HACCP hygiëneprotocollen. CRAFT (voorheen Klein Brouwerij Collectief (KBC)), een samenwerkingsverband van kleine brouwerijen, kan je daarbij helpen.

Hoewel dus relatief eenvoudig komt er toch wel het een en ander bij kijken als je een brouwerij wilt starten. Geen wonder dat zo veel hobbybrouwers een huurbrouwerij beginnen. Ze geven een opdracht aan een brouwerij om een bier te brouwen en kopen het bier veraccijnst. Ze hoeven zo geen vergunning aan te vragen voor een AGP of het vervaardigen van bier. Wel hebben ze te maken met de NVWA. Ook voor de opslag van bier gelden regels en ook een huurbrouwer moet een protocol hebben in het kader van de hygiëneregels voor de opslag van het vervoer en opslag van het bier.

Tsja, en dan heb je een opslagruimte gehuurd en een paar duizend euro betaald aan de brouwerij die voor jou het bier gebrouwen heeft, de vrachtwagen heeft de nodige pallets met bier afgeleverd. Het echte werk begint dan: verkoop. Slijterijen in de buurt willen wel bier van je afnemen. Bijzondere bieren zijn hot en lokale producten ook. Dat het bier elders gebrouwen wordt maakt niet uit. In een personenauto kun je niet zo veel kwijt. Het maakt opeens veel uit wat voor auto je rijdt. Misschien toch maar een bestelbus aanschaffen. Kun je elk weekend ergens in Nederland op een bierfestival staan. Vaak betekent dit op tijd opstaan en laat naar bed want alles moet na een lange of korte rit weer opgeslagen worden in de opslagruimte. Je wilt immers niet dat je bier in een warme auto staat voor het volgend weekend.

Geen wonder dat je de laatste tijd ziet dat huurbrouwers na een paar jaar weer stoppen met hun commerciële activiteiten en weer de tijd vinden waar het aanvankelijk om bedoeld was: het zelf brouwen van een lekker potje bier.

Maar er zijn ook huurbrouwers die zeer succesvol zijn. Diverse van hen kopen een eigen brouwinstallatie, zorgen voor de benodigde vergunningen, brouwen smakelijke afwijkende bieren en expanderen verder. Dit zijn de echte superhelden van de bierrevolutie die op dit moment plaatsvindt in Nederland. Ze zetten een bijzonder bier op de markt en weten ook hoe ze die aan de man moeten brengen. Doordat er de laatste tijd zo veel nieuwe brouwinstallaties worden geïnstalleerd is er ook meer ruimte te gekomen voor de huurbrouwers. Veel brouwerijen worden op de groei gekocht en ongebruikt laten staan kost geld.

Hiervoor schreef ik dat je geen diploma’s nodig hebt om een brouwerij te beginnen. Aan de ene kant fijn voor degenen die het avontuur aan willen gaan, aan de andere kant ook wel jammer. Je ziet regelmatig dat kleine brouwerijen bieren produceren die niet aan alle kwaliteitseisen voldoen. Ik sluit niet uit dat men zich in het diepe waagt met betrekkelijk weinig brouwervaring. Ik raad iedereen die commercieel wilt gaan aan om eerst 5 identieke bieren te brouwen. Laat een panel van 5 ervaren proevers de bieren proeven. Wanneer de panelleden vinden dat de verschillen heel klein zijn kun je de ketels bestellen. Heb je meteen ervaring in het bij herhaling brouwen van hetzelfde bier. Je potentiële klanten verwachten immers niet steeds een heel ander bier…

Voor mij is de droom uitgekomen in 2013. Ik heb toen de Brand Bierbrouwwedstrijd gewonnen. Sindsdien is het Nederlandse bierlandschap verrijkt met Brand Zwaar Blond. Nog steeds krijg ik complimenten over het bier en ben ik apetrots als ik een willekeurige supermarkt in loop en mijn bier zie staan. Ik heb mij niet druk hoeven te maken over de opslag en verspreiding van het bier. Uiteraard ben ik wel betrokken geweest bij het productieproces. Een aantal keren ben ik naar de brouwerij geweest. Heel leerzaam waren de contacten met de brouwers van Brand. Net als de contacten die ik gehad heb met zo veel andere brouwers van de serie “Leven in de brouwerij”. Iedere hobbybrouwer die serieus bezig is met zijn hobby kan ik aanraden om zo regelmatig bij een brouwerij op bezoek te gaan. Er is genoeg om naar toe te gaan. Heel wat hobbybrouwers hebben tegenwoordig een eigen brouwerij…

Of je zelf ook een commerciële brouwerij opzet moet je natuurlijk zelf weten. Ik vind het fijn dat ik nog steeds een hobbybrouwer ben. Kan ik mij nog steeds bezig houden met de dingen die ik leuk vind zoals receptontwikkeling, ontdekken van nieuwe ingrediënten en smaken en het continu verbeteren van de kwaliteit van mijn bier. Je kunt je heel wat uren bezighouden met het brouwen van bier zonder een commerciële brouwerij te hebben. Het hobbybrouwen blijft dan heerlijk! (En als je goed brouwt is het ook nog helder…)

17-3-2017, Jacques Bertens